Chuyện thường gặp
Sáng bán hàng, tiền vào két. Trưa con nhắn tin xin tiền đóng học, rút két đưa. Chiều đi chợ, rút két. Tối họ hàng có việc, rút két.
Đến ngày lấy hàng, mở két ra thấy hụt. Lại lấy tiền tiết kiệm bù vào, hoặc gọi cho mối hàng xin khất vài ngày.
Không ai làm sai điều gì cả. Tiền vẫn là tiền của anh chị. Chỉ là không còn nhìn ra được đâu là tiền của việc, đâu là tiền của nhà.
Và khi không nhìn ra, thì tháng nào cũng có cảm giác chật, dù bán không hề tệ.
Không phải anh chị thiếu kỷ luật. Là cái két đó không phân biệt được
Cái két không biết đồng nào là tiền hàng phải trả nhà cung cấp, đồng nào là lãi được phép tiêu.
Người duy nhất biết là anh chị. Mà anh chị thì đang bận bán hàng.
Có một hậu quả nữa nặng hơn tiền: anh chị không bao giờ biết mình có đang được trả công hay không.
Nếu tháng nào cũng rút theo nhu cầu, thì tháng ế rút ít, tháng đông rút nhiều. Cả năm cộng lại có thể anh chị đang tự trả cho mình ít hơn số tiền trả cho một người thợ. Nhưng không ai thấy, kể cả anh chị.
Cách làm: hai túi và một mức lương cho chính mình
① Mở tài khoản thứ hai
Một tài khoản cho việc. Một tài khoản cho nhà. Không cần lập công ty, không cần thủ tục gì.
Mọi tiền khách trả đều vào tài khoản việc. Mọi tiền trả hàng, trả lương, trả mặt bằng đều ra từ tài khoản việc.
② Tự đặt cho mình một mức lương
Đây là bước ai cũng bỏ qua. Anh chị là người làm việc trong tiệm, nên anh chị phải có lương.
Cách tính: nhìn lại 3 tháng gần nhất xem gia đình thật sự tiêu bao nhiêu. Lấy con số đó làm mức lương.
Ví dụ một tiệm tóc:
Tiền nhà tiêu 3 tháng gần nhất:
Tháng 6: 22.000.000
Tháng 7: 26.000.000
Tháng 8: 24.000.000
---------
Trung bình: 24.000.000 → lấy làm lương tháng
③ Mỗi tháng chuyển đúng một lần, đúng ngày
Chọn ngày mùng 5. Chuyển 24 triệu từ tài khoản việc sang tài khoản nhà. Xong.
Ngày mùng 10 con xin tiền học? Lấy từ tài khoản nhà. Ngày 20 đi chợ? Tài khoản nhà. Không chạm vào tài khoản việc nữa.
④ Nhìn lại sau ba tháng
Tài khoản việc, sau khi đã trả hết mọi thứ
và đã chuyển lương cho mình:
Tháng 9: còn dư 6.000.000
Tháng 10: còn dư 9.000.000
Tháng 11: âm 2.000.000
Ba con số này nói thật hơn mọi cảm giác. Tiệm đang nuôi được anh chị và còn dư chút ít. Tháng 11 âm thì phải xem lại tháng 11 có gì bất thường.
Nếu tháng nào cũng âm — thì đó không phải chuyện quản lý tiền nữa, đó là chuyện tiệm chưa đủ lãi để nuôi anh chị, và phải sửa ở chỗ khác.
Ba chỗ hay làm sai
Đặt lương quá cao cho oai. Đặt 40 triệu trong khi tiệm chỉ gánh nổi 20. Tháng nào cũng phải mượn ngược lại từ tài khoản việc, và mọi thứ quay về như cũ. Đặt đúng bằng số tiền nhà đang thật sự tiêu. Sau này tiệm khoẻ hơn thì nâng.
Vẫn quẹt thẻ tài khoản việc khi đi ăn. Chỉ cần vài lần là hai túi lại lẫn vào nhau. Cách chắc nhất: để thẻ tài khoản việc ở nhà, trong ví chỉ mang thẻ tài khoản nhà.
Chuyển lương theo kiểu "tháng này khá thì chuyển nhiều". Làm vậy là quay lại điểm xuất phát. Cố định một con số, một ngày. Tháng nào dư thì tiền dư nằm lại trong tài khoản việc — đó chính là quỹ để nhập hàng, sửa máy, hoặc chạy quảng cáo.
Giờ anh chị có gì trong tay
Hai tài khoản và một con số lương.
Từ giờ tiệm có sổ riêng, nhà có sổ riêng. Cuối tháng nhìn tài khoản việc là biết tiệm sống được hay không, không cần đoán.
Và có một thứ nữa: anh chị được trả công đều đặn cho công sức của mình. Nhiều anh chị đi làm mười năm mà chưa từng có tháng nào biết chắc mình kiếm được bao nhiêu. Từ tháng sau thì biết.