Chuyện thường gặp
Anh chị muốn bán hàng online lắm rồi. Nhìn người ta nhập hàng cả đống, đăng lên bán chạy, mà mình thì cứ đứng ngoài mãi.
Nhưng cứ nghĩ tới cảnh bỏ mấy chục triệu nhập hàng về, xong hàng nằm im trong nhà không ai mua là lại chùn tay. Vốn thì mỏng, tiền đó có khi là tiền tiết kiệm, tiền vay mượn. Lỡ ế thì không chỉ mất tiền, mà còn mất luôn cả niềm tin để làm tiếp.
Thế là nhiều anh chị mắc kẹt: không dám nhập thì không có gì bán, mà nhập thì sợ lỗ. Cứ lần lữa mãi.
Em nói thật: cái sợ đó đúng, và cũng có cách gỡ. Không phải cứ có nhiều vốn mới bán được online. Vấn đề không nằm ở chỗ ít tiền — nằm ở chỗ tiêu tiền sai thứ tự.
Vì sao "nhập hàng về rồi tính" hay vỡ
Cách làm phổ biến là: thấy món gì hot, vay mượn gom vốn, nhập một lô về, rồi mới bắt đầu rao bán. Nghe thì xuôi, nhưng nó ngược.
Vì lúc nhập hàng, anh chị chưa biết có ai mua hay không. Anh chị đang đặt cược toàn bộ số vốn vào một câu đoán: "chắc là bán được". Mà thị trường thì không chiều lòng ai:
- Món mình thấy hot, khách khu mình lại không cần.
- Giá mình nhập về, bán ra không cạnh tranh nổi với người bán lâu năm.
- Mẫu mã, màu sắc khách thích lại khác với cái mình đã ôm.
Khi đã lỡ ôm hàng rồi, anh chị bị kẹt vốn trong đống hàng đó. Muốn thử món khác cũng không còn tiền. Càng để lâu hàng càng xuống giá, càng cũ. Đây là lý do nhiều người bán online mới nghỉ chỉ sau vài tháng — không phải họ kém, mà là họ đặt cược quá lớn ngay ván đầu, khi chưa biết gì cả.
Cách làm đúng — BÁN THỬ TRƯỚC KHI NHẬP
Nguyên tắc gọn trong một câu: đừng bỏ tiền ra hàng khi chưa biết ai mua. Hãy để khách nói cho mình biết trước.
Nghe lạ, nhưng làm được. Có ba cách để bắt đầu mà gần như không phải ôm hàng:
Cách 1 — Bán nhận đặt trước (có đơn thật rồi mới nhập). Anh chị đăng món mình định bán, nói rõ là nhận đặt trước, vài ngày sau giao. Ai chốt mua thật, đặt cọc hoặc trả trước, thì anh chị mới lấy tiền đó đi nhập đúng số lượng đã bán được. Cách này người ta hay gọi bằng mấy chữ tiếng nước ngoài, nhưng bản chất chỉ là vậy: có người mua rồi mới nhập. Không đơn thì không mất đồng nào.
Cách 2 — Bán cái mình sẵn có, không cần hàng tồn. Nếu anh chị có một tay nghề, một kỹ năng — nấu ăn, làm bánh, cắt may, sửa đồ, dạy kèm, trang điểm, dọn nhà — thì đó là thứ bán được ngay mà không cần nhập gì cả. Khách trả tiền cho công sức và cái khéo của mình. Đây là cách vào nghề nhẹ vốn nhất, lại còn hiểu khách trước khi tính chuyện bán hàng hoá.
Cách 3 — Bắt đầu nhỏ, đừng dồn hết vốn một lần. Nếu buộc phải nhập, thì nhập một lô thật nhỏ để bán thử. Bán hết lô nhỏ, thấy khách thật sự cần, mới nhập lô lớn hơn. Coi như tiền học phí — mà học phí vài trăm nghìn thì rẻ hơn nhiều so với ôm chục triệu hàng ế.
Cho dễ hình dung, cứ cho là anh chị định bán một loại giỏ quà. Thay vì nhập ngay 50 giỏ (giả sử mỗi giỏ vốn 200 nghìn, là hết 10 triệu), anh chị đăng ảnh mẫu, nhận đặt trước. Ba ngày sau có 12 người chốt đơn thật. Lúc đó anh chị mới nhập đúng số cần — vốn bỏ ra chỉ hơn 2 triệu, mà mỗi cái đều đã có người mua. (Con số ở đây chỉ là ví dụ cho dễ tính, không phải giá thật.) Không còn cảnh ôm hàng nằm chờ.
Điểm mấu chốt: cả ba cách đều đẩy phần rủi ro về phía trước — mình biết có khách rồi mới tiêu tiền, thay vì tiêu tiền xong mới đi tìm khách.
Làm ngay trong 10 phút
Chọn 1 món anh chị đang định bán — chỉ một món thôi.
Viết một tin ngắn đăng lên trang cá nhân, nhóm, hoặc chỗ nào anh chị hay lui tới: nói rõ mình nhận đặt trước món đó, kèm ảnh (mượn ảnh mẫu của nơi cung cấp cũng được), giá dự kiến, và bao giờ giao. Rồi xem trong một hai ngày có ai nhắn hỏi, ai chốt thật không.
- Có người hỏi, có người chốt → tín hiệu tốt. Giờ mới là lúc bỏ tiền nhập đúng số đã bán được.
- Đăng mà im ắng → mừng là anh chị vừa biết điều đó trước khi mất tiền, chứ không phải sau. Đổi món khác, hoặc đổi cách rao, thử lại. Không tốn gì cả.
Chỉ một tin đăng thử là anh chị hết phải đoán mò, và không còn sợ ôm hàng nữa.
Vướng ở đâu thì hỏi
Mỗi người bán một món khác nhau, ở một nơi khác nhau, có sẵn tay nghề khác nhau — nên cách vào an toàn nhất cũng mỗi người mỗi kiểu. Bài này cho anh chị cái nguyên tắc chung để bắt đầu mà không sợ mất vốn; còn áp vào đúng món của mình thế nào thì cứ hỏi cho kỹ.
Anh chị nhắn cho bên em tình huống thật: định bán món gì, đang có sẵn vốn chừng bao nhiêu, có tay nghề gì không, bán cho ai. Em gợi ý luôn nên bắt đầu bằng cách nào cho nhẹ vốn nhất và ít rủi ro nhất với trường hợp của anh chị — để những đồng đầu tiên bỏ ra là chắc chắn, không phải liều.