Chuyện thường gặp
"Tháng này bán được bao nhiêu?"
"Được hơn trăm triệu."
Nói xong ai cũng thấy vui. Rồi cuối tháng anh chị trả tiền hàng, trả mặt bằng, trả lương. Trả xong nhìn tài khoản, con số nhỏ đến mức không dám nhẩm lại.
Bán nhiều mà không thấy tiền đâu. Anh chị tự nghĩ chắc mình quản lý kém.

Vì sao: hai chữ bị dùng lẫn nhau
Có hai con số khác hẳn nhau, mà người ta hay gọi chung là "bán được":
- Doanh thu là tổng tiền khách đưa. Tiền này đi qua tay anh chị.
- Lãi là phần còn lại sau khi trả hết mọi thứ. Đây mới là tiền của anh chị.
Ngoài đời người ta hỏi "bán được bao nhiêu", ít ai hỏi "lãi bao nhiêu". Nghe mãi thành quen, rồi trong đầu lấy doanh thu làm thước đo.
Nhầm hai chữ này dễ dẫn tới quyết định sai: thuê thêm người, nhập thêm hàng, mở thêm chỗ bán. Tất cả dựa trên một con số chưa phải tiền của mình.
Cách làm: bóc một đơn hàng ra tận đáy
Lấy một đơn thật, đừng lấy cả tháng. Cả tháng thì rối, một đơn thì nhìn rõ. Ví dụ (số minh hoạ): cửa hàng vật liệu bán một lô gạch.
Bước 1. Ghi giá bán. Đúng số tiền khách trả: 28 triệu.
Bước 2. Trừ tiền hàng. Giá nhập (giá mình mua hàng về) đúng lô đó: 22,4 triệu.
Bước 3. Trừ tiền chỉ tốn vì đơn này. Xe chở, bốc vác 900 nghìn. Gạch vỡ 300 nghìn. Cộng lại 1,2 triệu.
Bước 4. Trừ phần giữ cửa. Tiền giữ cửa là khoản vẫn phải trả dù tháng đó có đơn hay không, như mặt bằng và lương. Lấy tiền giữ cửa cả tháng chia cho số đơn cả tháng, giả sử đơn nào cũng cỡ này:
30.000.000 ÷ 40 đơn = 750.000 mỗi đơn
Ráp lại:
Giá bán: 28.000.000
Tiền gạch nhập: -22.400.000
Xe, bốc vác, vỡ: -1.200.000
Gánh giữ cửa: -750.000
Lãi thật một đơn: 3.650.000
Lãi thật là 3.650.000 trên giá bán 28.000.000. Chia ra khoảng 13 phần trăm.
Nếu đơn nào cũng lãi 13% như đơn này, muốn bỏ túi 100 triệu phải bán chừng 770 triệu (100 triệu ÷ 13%). Không phải 100 triệu.
Có con số lãi thật rồi mới tính được mỗi tháng cần bao nhiêu đơn. Cũng từ đó biết mình chi tối đa bao nhiêu để kéo một khách, và có nên nhận đơn giá thấp hay không.

Làm ngay trong 10 phút
Cần một tờ giấy, một cây bút, hoá đơn bán và hoá đơn nhập của đơn gần nhất.
1. Viết giá bán lên đầu trang giấy. (2 phút)
2. Trừ tiền hàng. Lấy giá nhập thật (giá mình mua hàng về), đừng lấy giá đoán. (2 phút)
3. Trừ tiền chỉ tốn vì đơn này: xe, bốc vác, hàng hỏng. (2 phút)
4. Trừ giữ cửa: tiền giữ cửa cả tháng chia số đơn cả tháng. Chưa nhớ chính xác thì ước chừng, ghi thêm chữ "ước". (3 phút)
5. Khoanh tròn số cuối. Chia cho giá bán để ra phần trăm. (1 phút)

✓ đã ghi lại
Ba chỗ hay sai
- Quên phần gánh giữ cửa. Bỏ nó đi thì đơn nào cũng thấy lãi, nhưng tháng nào cũng thiếu tiền. Vì mặt bằng và lương vẫn đến đúng ngày.
- Quên công của chính mình. Anh chị tự chạy, tự giao, tự làm mà tính công bằng không. Hãy tự hỏi: nếu thuê người khác làm phần đó thì mất bao nhiêu? Trừ đúng bằng ấy. Trừ xong mà hết lãi thì anh chị đang làm không công.
- Lấy một con số áp cho mọi đơn. Có đơn lãi dày, có đơn lỗ. Tính riêng hai ba loại đơn chính rồi so. Loại bán nhiều nhất nhiều khi lại lãi mỏng nhất.
Vướng ở đâu thì hỏi
Anh chị hỏi trợ lý ngay trong trang này, hoặc nhắn bên em kể một đơn thật: bán gì, giá bao nhiêu, nhập bao nhiêu. Nhớ bỏ tên người và số tài khoản trước khi gửi. Em giúp anh chị trừ từng dòng cho đủ.