Chuyện thường gặp
Tháng nào cũng gom được một khoản trả nợ. Trả đều, không lỡ hẹn lần nào.
Hai năm rồi. Ngồi nhẩm lại thì số nợ vẫn gần y như cũ.
Cảm giác lúc đó rất nản. Như đi bộ trên băng chuyền chạy ngược — chân vẫn bước mà người không tiến.
Rồi lại nghĩ chắc tại mình làm ăn không ra gì.
Không phải anh chị làm ăn kém. Là tiền đang đi vào chỗ không trừ nợ
Mỗi đồng anh chị trả đi được chia làm hai phần:
Tiền lãi — trả cho việc được dùng tiền của người ta. Trả bao nhiêu cũng không làm nợ giảm một đồng nào.
Tiền gốc — phần thật sự trừ vào khoản nợ.
Nếu tháng nào anh chị cũng chỉ trả vừa đủ phần lãi, thì trả mười năm nợ vẫn nguyên. Không phải anh chị vô dụng. Đó là cách khoản nợ đó được thiết kế.
Vay nóng ngoài thì càng rõ hơn: nhiều nơi chỉ đòi tiền lãi hằng tháng, gốc để đó. Người vay trả đều đặn, đúng hẹn, và không bao giờ ra khỏi khoản nợ.
Cách làm: tách rõ gốc và lãi, rồi xếp thứ tự trả
① Kê hết ra một bảng
Nợ ai — còn bao nhiêu — lãi mỗi tháng bao nhiêu — đang trả bao nhiêu.
Ví dụ một cửa hàng bán đồ online:
Ngân hàng: còn 120.000.000 | lãi 1%/tháng | trả 5.000.000/tháng
Vay người quen: còn 60.000.000 | lãi 2%/tháng | trả 1.200.000/tháng
Nợ tiền hàng NCC: 40.000.000 | không lãi | trả tuỳ tháng
② Tính riêng phần lãi mỗi tháng
Ngân hàng: 120.000.000 × 1% = 1.200.000
Người quen: 60.000.000 × 2% = 1.200.000
-----------
Tiền lãi phải trả mỗi tháng: 2.400.000
③ Xem mỗi khoản đang trừ được bao nhiêu gốc
Ngân hàng: trả 5.000.000 - lãi 1.200.000 = trừ gốc 3.800.000 ✔
Người quen: trả 1.200.000 - lãi 1.200.000 = trừ gốc 0 ✖
Đây rồi. Khoản vay người quen: mỗi tháng đưa 1,2 triệu, nợ không giảm một đồng. Trả đến hết đời vẫn còn 60 triệu.
④ Dồn tiền dư vào khoản lãi cao nhất
Nguyên tắc: trả đúng mức tối thiểu cho mọi khoản, rồi mọi đồng dư ra dồn hết vào khoản có lãi suất cao nhất.
Ở đây khoản lãi cao nhất là vay người quen, 2% một tháng. Giả sử mỗi tháng gom thêm được 3 triệu:
Trả người quen: 1.200.000 (lãi) + 3.000.000 (gốc)
Nợ 60 triệu, mỗi tháng trừ 3 triệu → khoảng 20 tháng là hết
Hết khoản này, mỗi tháng tự nhiên dôi ra 1.200.000 tiền lãi
không phải trả nữa → dồn tiếp sang khoản ngân hàng
Trả xong một khoản, số tiền vốn dùng để trả nó không tiêu đi, mà đẩy sang khoản kế tiếp. Càng về sau càng nhanh.
Ba chỗ hay làm sai
Không biết lãi suất thật của khoản mình đang vay. Rất nhiều anh chị chỉ nhớ "tháng trả một triệu hai", không nhớ đó là bao nhiêu phần trăm. Không biết con số này thì không xếp được thứ tự nào nên trả trước. Hỏi lại cho ra bằng được.
Rải đều tiền cho tất cả các khoản. Có 3 triệu dư thì chia mỗi chỗ một triệu cho đỡ áy náy. Làm vậy thì khoản nào cũng nhúc nhích chậm và mất nhiều tiền lãi hơn. Dồn vào một khoản, dứt điểm, rồi sang khoản sau.
Vay khoản mới để trả khoản cũ mà không tính lại. Đảo nợ chỉ đúng khi khoản mới có lãi thấp hơn hẳn khoản cũ. Nếu vay 3% để trả khoản 2% thì tháng này nhẹ nhõm, sáu tháng sau nặng gấp đôi. Trước khi đảo, tính hai con số lãi tháng và so trực tiếp.
Giờ anh chị có gì trong tay
Một bảng nợ và một con số: tiền lãi phải trả mỗi tháng.
Từ giờ mỗi lần trả nợ, anh chị biết rõ đồng nào đi vào lãi, đồng nào thật sự trừ nợ. Và biết khoản nào đang là cái lỗ mà mình cứ đổ tiền vào mãi.
Con số ngày hết nợ có thể còn xa. Nhưng nó có thật, và nó gần lại mỗi tháng — khác hẳn với hai năm vừa rồi.