Chuyện thường gặp
Anh chị muốn kiếm thêm đồng ra đồng vào, muốn có cái của riêng mình, không phải mãi làm công ăn lương. Ngồi cả tối lướt điện thoại, thấy người ta bán cái này lời, người kia bán cái kia trúng. Nhưng đến lượt mình thì đầu óc trống rỗng: "Rốt cuộc mình nên bán cái gì?"
Hỏi người quen thì mỗi người chỉ một kiểu. "Bán mỹ phẩm đi, đang hot." "Bán đồ ăn vặt, vốn ít mà lời." "Nhập quần áo Quảng Châu về bán." Nghe ai cũng thấy có lý, mà cũng thấy sờ sợ — lỡ nhập hàng về rồi ế thì sao, tiền đâu mà chịu?
Thế là cứ lấn cấn mãi. Có anh chị để dành được ít vốn, sợ mất nên không dám làm gì. Có người thì nghe lời rủ rê, ôm một lô hàng về, bán không ai mua, giờ chất đống trong nhà.
Em nói thật: đa số anh chị chưa bắt đầu được không phải vì thiếu vốn hay thiếu ý tưởng. Mà vì đang hỏi sai câu hỏi ngay từ đầu.
Vì sao hỏi "bán gì" là hỏi sai
Khi anh chị hỏi "nên bán gì", trong đầu anh chị đang nghĩ tới món hàng trước. Rồi mới đi tìm người mua sau. Nhập cái áo về đã, rồi tính xem ai sẽ mua áo.
Cách này nguy ở chỗ: anh chị bỏ tiền ra mua hàng trước khi biết có ai cần hay không. Giống như nấu một nồi phở to đùng rồi mới ra đầu ngõ hỏi xem có ai đói bụng không. Nếu không ai đói, cả nồi phở đổ đi — mà tiền chợ thì đã mất rồi.
Người bán hàng giỏi làm ngược lại. Họ không bắt đầu từ món hàng. Họ bắt đầu từ một nhóm người đang thiếu một cái gì đó. Khi đã biết chắc nhóm người đó đang cần gì, thiếu gì, khó chịu vì chuyện gì — thì bán cái gì trở thành chuyện dễ, gần như tự lộ ra.
Nói gọn lại: đừng hỏi "bán gì cho hot". Hãy hỏi "mình hiểu nhóm người nào, và họ đang thiếu gì?"
Cách làm đúng
Đây là cách bên em vẫn chỉ cho anh chị mới bắt đầu, làm theo 4 bước, không cần vốn lớn, không cần ôm hàng.
Bước 1 — Chọn một nhóm người mình đã hiểu sẵn. Anh chị không cần đi tìm khách ở đâu xa. Nghĩ tới những người anh chị đã quen, đã hiểu tính, hiểu cuộc sống của họ: đồng nghiệp, hàng xóm, hội bà mẹ bỉm sữa, mấy anh mê câu cá, các cô bán hàng ngoài chợ... Chọn một nhóm anh chị hiểu rõ nhất. Hiểu người thì mới bán được cho người — đây là lợi thế lớn nhất mà anh chị đang có sẵn mà không biết.
Bước 2 — Tìm cái họ đang thiếu, đang than. Để ý xem nhóm đó hay than phiền chuyện gì, hay đi tìm mua cái gì mà khó tìm, hay hỏi nhau chuyện gì. Ví dụ: các chị bỉm sữa hay than "không có thời gian nấu đồ ăn dặm cho con". Mấy anh văn phòng hay than "trưa không biết ăn gì cho lành". Cái họ than chính là cánh cửa — chỗ nào có người khó chịu, chỗ đó có tiền.
Bước 3 — Nghĩ một thứ nhỏ để gỡ cái khó đó. Chưa vội nghĩ tới cửa hàng, tới nhập lô lớn. Chỉ cần một thứ nhỏ giải quyết đúng cái than ở bước 2. Cứ cho là anh chị thấy các chị bỉm sữa than chuyện đồ ăn dặm — thì thứ nhỏ có thể là: nấu sẵn vài phần cháo dinh dưỡng bán cho mấy chị trong khu, mỗi ngày vài phần thôi.
Bước 4 — Bán thử một ít, đừng nhập nhiều. Đây là bước quan trọng nhất, cũng là bước giúp anh chị không mất tiền oan. Làm một lượng nhỏ, chào bán cho chính nhóm người mình quen. Nếu họ mua, họ khen, họ hỏi mua tiếp — thì tín hiệu đó đáng giá hơn mọi lời khuyên trên mạng. Lúc đó mới từ từ làm nhiều lên. Nếu chào mãi không ai mua, anh chị chỉ mất một ít, chưa ôm cả kho hàng.
Cho anh chị thấy bằng con số cho dễ hình dung (đây là số minh hoạ, cứ cho là vậy để thấy cái lý):
- Nhập một lô 100 hộp hàng theo lời rủ: cứ cho là hết 5 triệu. Bán không ai mua → mất gần 5 triệu và một đống hàng tồn.
- Làm thử 10 phần cháo bán cho mấy chị quen: cứ cho là hết 200 nghìn tiền nguyên liệu. Bán hết trong buổi sáng, mấy chị hỏi mai có nữa không → anh chị vừa lời một ít, vừa biết chắc có người cần, mà không rủi ro đồng nào đáng kể.
Thấy khác nhau chưa? Không phải anh chị dở hơn người ta. Chỉ là bắt đầu nhỏ và bán thử thì gần như không bao giờ mất trắng, mà lại chỉ đường cho anh chị biết nên đi tiếp hướng nào.
Làm ngay trong 10 phút
Chỉ làm một việc này thôi, đừng làm gì khác:
Lấy một tờ giấy. Viết ra 3 nhóm người anh chị quen và hiểu nhất. Cạnh mỗi nhóm, viết một câu: họ đang thiếu gì, hay than phiền chuyện gì?
Ví dụ để anh chị dễ bắt tay:
- Mấy chị cùng công ty → than "trưa không biết ăn gì, ngán cơm hộp".
- Hàng xóm có con nhỏ → than "kiếm chỗ cắt tóc cho con mà con không khóc thì khó".
- Hội bạn hay tập gym → than "tìm đồ ăn nhiều đạm, sạch, giao tận nơi mà ít chỗ làm".
Viết xong, nhìn lại tờ giấy. Cái nhóm nào mà anh chị đọc lên thấy "ừ, cái này mình rành, mình gỡ được" — thì đó là chỗ anh chị nên bắt đầu. Chưa cần biết bán cái gì chính xác. Chỉ cần tìm ra đúng nhóm người và đúng cái họ thiếu là anh chị đã đi trước phần lớn người khác rồi.
Vướng ở đâu thì hỏi
Bước khó nhất thường là bước 3 — nhìn ra "cái than" của khách rồi mà chưa biết nên làm thứ nhỏ gì để gỡ. Cái này tuỳ vào nhóm người anh chị chọn, tuỳ vào tay nghề và điều kiện của anh chị, nên không có công thức chung cho tất cả.
Anh chị cứ nhắn cho bên em: anh chị quen nhóm người nào, họ hay than chuyện gì. Em ngồi cùng anh chị nghĩ ra một hai thứ nhỏ để bán thử, và cách chào bán sao cho không ngại. Không có gì to tát đâu — nhiều người bắt đầu chỉ từ vài phần hàng bán cho người quen, rồi mới lớn dần lên.
Cứ hỏi trợ lý bên em, hoặc nhắn tư vấn trực tiếp. Anh chị nói thật hoàn cảnh của mình, em nói thẳng nên bắt đầu từ đâu cho chắc.