Tám thứ làm một cái tên được truyền miệng

Chuyện thường gặp

Một chị vừa lấy ảnh thẻ cho con ở một tiệm in ảnh. Hôm sau chị muốn giới thiệu tiệm cho bạn.

Chị mở miệng mới biết mình chỉ nói được: "Cái tiệm ở gần trường, tên dài lắm, quên rồi."

Bạn chị gõ "tiệm in ảnh gần trường" lên bản đồ, ra bốn tiệm. Bạn chọn tiệm gần nhà nhất, không phải tiệm của chị.

Vì sao tên phải kể lại được trong vài giây

Truyền miệng là khách kể lại cho người khác nghe, thường rất nhanh, giữa bữa cơm hay lúc chờ xe. Họ chỉ có một câu ngắn.

Tên dài, khó đọc, không cho biết làm nghề gì thì người kể bỏ qua hoặc kể sai, như chị khách trên. Khách đã hài lòng rồi. Việc cần làm là gọn mình thành một câu dễ nói.

Tám thứ làm một cái tên dễ kể chia hai nhóm. Bốn thứ để ghép tên:

1. Có người: cách gọi thân của chủ, như "chú Tám", "cô Ba".

2. Gắn nghề: nghe là biết bán gì.

3. Gắn chỗ: nghe là biết ở đâu.

4. Có một móc: một luật thật anh chị đang làm, để người kể có thêm điều để kể.

Bốn thứ để thử tên:

5. Ngắn: đọc một hơi, khoảng 3 đến 6 tiếng (chưa tính móc). Mốc tạm, anh chị chỉnh theo ngành.

6. Dễ đọc: nghe qua điện thoại vẫn viết lại đúng.

7. Nói được miệng: không phải đánh vần hay giải thích.

8. Không trùng: gõ lên Google ra đúng mình.

Cách làm: ghép tên, thử tên, nói ra

Các số dưới đây là ví dụ (số minh hoạ); anh chị thay bằng số của mình.

Bước 1. Thử tên đang dùng bằng bốn câu ở nhóm thử. Mốc tạm, anh chị chỉnh theo ngành. Được 3 trong 4 câu thì giữ tên. Dưới 3 câu thì thêm một tên gọi.

Bước 2. Ghép tên gọi bên cạnh tên đăng ký. Ghép theo mẫu người, nghề, chỗ, ví dụ "cô Ba in ảnh cổng trường".

Bước 3. Thêm một móc là luật thật. Ví dụ: "Cô Ba in ảnh cổng trường, lấy ảnh sau 15 phút." Ghi mà chưa làm thật thì khách thử một lần là lộ.

Bước 4. Tự nói câu đó ra cuối mỗi lần bán. "Ai hỏi thì cứ bảo cô Ba in ảnh cổng trường, lấy ảnh sau 15 phút nhé." Khách mang về đúng một câu để kể lại.

Bước 5. Giữ y nguyên một cách viết tên. Đổi một chữ ở một nơi, người ta có thể gõ ra chỗ khác.

Nhờ máy ghép tên. Nhớ bỏ tên người, số tài khoản và mã số thuế trước khi dán:

Tôi bán [món] ở [khu vực]. Khách hay gọi tôi là [cách xưng hô].
Chỗ khách dễ nhớ quanh tiệm: [mốc, như cổng trường].
Một luật thật tôi đang làm: [luật].
Ghép giúp 3 cái tên theo mẫu người, nghề, chỗ, thêm luật làm móc.
Mỗi tên, chưa tính móc, dài 3 đến 6 tiếng.
Chỗ nào tôi chưa ghi thì để [chỗ trống], đừng bịa.

⏱ Việc 10 phút

Làm ngay trong 10 phút

Chưa có luật thật thì viết tạm điều anh chị vẫn làm với mọi khách, như hẹn giờ lấy hàng. Tên đang dùng đạt từ 3 câu thì bỏ bước 3 và 4, làm tiếp bước 5, ghép móc sau tên đang dùng.

1. Viết tên anh chị đang dùng, đếm số tiếng. (1 phút)

2. Thử bốn câu: ngắn, dễ đọc, nói được miệng, không trùng. Gõ tên lên Google xem ra ai. (3 phút)

3. Ghép 3 tên thử theo mẫu người, nghề, chỗ. (3 phút)

4. Đọc to từng tên, chọn một. (1 phút)

5. Viết một luật thật làm móc, ghép sau tên đã chọn hoặc tên đang dùng. (2 phút)

Tôi làm rồi

Ba chỗ hay sai

• Tên nghe sang mà không nói được nghề. Chữ đẹp mà thiếu nghề, thiếu chỗ thì người nghe vẫn không biết bán gì.
• Đổi tên gọi mỗi vài tháng. Mỗi lần đổi dễ xoá cái người ta đã nhớ.
• Móc chỉ là lời khen mình. "Chất lượng số một" ai cũng nói được. Móc phải là luật cụ thể, kiểm được.