Chuyện thường gặp
Anh chị hỏi giá làm web. Chỗ báo ba triệu. Chỗ báo mười lăm triệu. Chỗ báo bốn mươi triệu.
Cùng một câu hỏi, giá chênh nhau hơn mười lần.
Anh chị không biết chỗ nào đúng, nên hoặc chọn chỗ rẻ nhất rồi hối, hoặc chọn chỗ đắt nhất cho yên tâm rồi cũng hối.
Giá chênh vì đang bán ba thứ khác nhau
Không ai nói dối cả. Ba chỗ đó đang bán ba món khác nhau, chỉ trùng cái tên "làm web".
Món thứ nhất: cái file trang. Chỉ dựng ra trang, đưa lên mạng, xong.
Món thứ hai: cái file trang cộng với suy nghĩ. Người ta ngồi hỏi anh chị bán gì cho ai, viết lại chữ trên trang, chọn ảnh, sắp xếp cho khách dễ gọi.
Món thứ ba: cả một hệ thống. Nhiều trang, quản lý đơn hàng, thanh toán, tài khoản khách, kết nối kho.
Anh chị trả tiền món ba mà chỉ cần món một, là bị hớ. Anh chị mua món một mà việc cần món hai, là tiền vứt đi.
Nên câu hỏi đúng không phải "làm web bao nhiêu tiền" mà là "tôi đang cần món nào".
Cách làm
Bước 1 — Xác định mình cần món nào
Anh chị cần Là món
Một trang, khách xem rồi gọi Món 1
Một trang, cần viết chữ cho ra khách Món 2
Trang có giỏ hàng, thanh toán, đăng nhập Món 3
Phần lớn nghề dịch vụ — sửa chữa, tư vấn, dạy học, thi công — chỉ cần món 1 hoặc món 2.
Món 3 chỉ cần khi anh chị thật sự bán hàng trên mạng, khách tự đặt tự trả tiền. Chưa tới lúc đó thì đừng mua.
Bước 2 — Tính giá tự làm
Tự làm không phải miễn phí. Tự làm tốn thời gian của anh chị.
Tên miền + chỗ chứa 1 năm vài trăm nghìn đến hơn 1 triệu
Công anh chị bỏ ra 2-4 buổi cho trang đầu tiên
Giờ tính: bốn buổi đó anh chị đi làm nghề thì kiếm được bao nhiêu?
Ví dụ anh chị làm nghề, một buổi ra hai triệu. Bốn buổi là tám triệu. Vậy tự làm không phải "không mất tiền" — nó tốn khoảng tám triệu tiền công, cộng một triệu tiền đất.
Nhưng có hai thứ tự làm được mà thuê không có: anh chị hiểu cái trang của mình, và sửa được bất cứ lúc nào không phải nhờ ai. Hai thứ đó đáng giá về lâu dài.
Bước 3 — Biết khoảng giá thuê
Đây là khoảng phổ biến ở Việt Nam. Mức tham khảo, thay đổi theo thời điểm, theo vùng và theo người làm — anh chị hỏi vài chỗ để tự kiểm.
MÓN 1 — trang đơn, dựng và đưa lên
vài triệu. Hợp lý nếu anh chị đã có sẵn chữ và ảnh.
MÓN 2 — trang đơn, có ngồi hỏi và viết lại nội dung
khoảng mười đến vài chục triệu, tuỳ người làm và tuỳ khối lượng.
Phần đắt là công người ta ngồi nghĩ với anh chị, không phải công gõ mã.
MÓN 3 — hệ thống bán hàng, quản lý đơn, thanh toán
vài chục triệu trở lên, và tăng theo số tính năng.
Cộng thêm khoản chạy hằng năm: tên miền, chỗ chứa, và tiền bảo trì nếu có.
Bước 4 — Nhận ra dấu hiệu bị hớ
Không phải cứ đắt là hớ. Hớ là trả tiền món cao mà nhận món thấp.
Dấu hiệu hớ Phải hỏi lại
Báo giá một cục, không tách mục "Tách giúp tôi từng khoản"
Không hỏi tôi bán gì cho ai Người không hỏi thì không thể viết đúng
Kê nhiều tính năng tôi chưa cần "Bỏ hết cái chưa cần, báo lại"
Tên miền đứng tên công ty họ Phải đứng tên anh chị. Không thương lượng.
Không nói trang chạy trên nền nào Anh chị có quyền biết
Hết hợp đồng không bàn giao gì Phải bàn giao file và tài khoản
Dòng thứ tư là nguy hiểm nhất. Tên miền đứng tên người khác thì đến lúc muốn đổi bên làm, anh chị không mang trang đi được. Nhiều người phát hiện ra chuyện này sau vài năm.
Câu lệnh so báo giá
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Tôi cần một trang web cho nghề [tả nghề]. Tôi không rành kỹ thuật.
Tôi có [số] báo giá dưới đây:
Báo giá A: [dán nguyên văn]
Báo giá B: [dán nguyên văn]
Hãy giúp tôi:
1. Mỗi bên đang bán cái gì — chỉ dựng trang, hay có làm nội dung,
hay là cả hệ thống?
2. Khoản nào trong đó tôi CHƯA CẦN ngay?
3. Khoản nào bị thiếu mà lẽ ra phải có?
4. Chi phí phải trả HẰNG NĂM sau khi bàn giao là gì?
5. Năm câu tôi nên hỏi lại mỗi bên trước khi chốt
Trả lời bằng lời thường, không dùng từ kỹ thuật.
Đừng đoán giá thị trường, chỉ phân tích đúng hai báo giá tôi đưa.
Ba chỗ hay làm sai
Chọn theo giá rẻ nhất mà không hỏi rẻ ở chỗ nào. Rẻ vì làm nhanh làm ẩu là một chuyện; rẻ vì chỉ bán món 1 trong khi anh chị cần món 2 là chuyện khác. Phải hỏi rõ.
Mua món 3 khi mới bắt đầu. Giỏ hàng, tài khoản khách, thanh toán tự động — nghe hay, nhưng nếu mỗi tháng anh chị chỉ có vài chục khách và họ đều gọi điện, thì cả hệ thống đó nằm không.
Không hỏi ai giữ chìa khoá. Bốn thứ phải đứng tên anh chị và anh chị phải giữ mật khẩu: tên miền, chỗ chứa, hộp thư quản trị, và bản sao toàn bộ file trang. Hỏi ngay từ lúc còn thương lượng, đừng đợi lúc muốn chia tay.
Giờ anh chị có gì trong tay
Câu hỏi không phải "làm web bao nhiêu tiền". Câu hỏi là "tôi cần món nào, và ai đang giữ chìa khoá".
Trả lời được hai câu đó, giá bao nhiêu anh chị cũng tự biết là hợp lý hay bị hớ.