Câu dài câu ngắn, chỗ ngắt chỗ nghỉ — thứ giữ người ta đọc hết

Chuyện thường gặp

Anh chị viết xong một bài. Ý đủ, số liệu đúng, không sai chỗ nào.

Người ta bấm vào. Đọc hai dòng. Rồi thoát.

Thống kê cho thấy người ta chỉ ở lại mười mấy giây. Anh chị nghĩ bài thiếu ý, viết thêm, bài dài ra. Người ta thoát còn nhanh hơn.

Vì sao: bài không thiếu ý, bài đọc mệt

Người đọc trên điện thoại không đọc bằng mắt suông. Trong đầu họ có một giọng đọc thầm. Giọng đó cũng cần thở.

Bài toàn câu dài thì giọng đó hụt hơi. Đọc hai đoạn là mỏi, họ bỏ. Bài toàn câu cụt lủn thì nghe như hô khẩu hiệu, cũng chán.

Thứ giữ người ta lại là nhịp: dài rồi ngắn, ngắn rồi dài. Giống đi bộ, bước đều thì đi được xa.

Nhịp nằm ở chuyện đọc lên nghe thế nào, nên sửa rất nhanh, không phải viết lại ý nào.

Cách làm

Bước 1. Đọc to bài lên. Đọc thành tiếng, nhỏ cũng được. Chỗ nào phải lấy hơi giữa chừng thì câu đó dài quá.

Ví dụ (giá 250.000đ chỉ là số minh hoạ):

Trước: "Chúng tôi cung cấp dịch vụ vệ sinh điều hoà tận nơi,
đội ngũ nhiều năm kinh nghiệm, dùng máy bơm áp lực chuyên dụng,
đảm bảo làm sạch dàn lạnh."

Sau: "Máy chạy mà không mát nữa. Điện vẫn tốn như cũ.
Phần nhiều là do dàn lạnh bám bụi, máy chưa hỏng.
Tôi mang máy bơm tới, tháo dàn ra rửa, lắp lại chạy thử.
Một tiếng rưỡi. 250.000đ."

Bản sau dài hơn một chút, nhưng có việc làm, có giờ, có giá. Khách đọc là hiểu ngay.

Bước 2. Trộn các loại câu.

• Câu rất ngắn, 3 đến 6 chữ: để chốt ý, tạo chỗ nghỉ.
• Câu vừa, 10 đến 18 chữ: làm phần chính cả bài.
• Câu từ 19 đến 25 chữ: nên cắt.
• Câu dài, trên 25 chữ: chỉ khi kể một cảnh, và một lần thôi.

Sau câu dài, cho một câu rất ngắn. Đó là chỗ người đọc thở.

Bước 3. Cắt đoạn ngắn. Trên điện thoại, một khối chữ 7 đến 8 dòng nhìn đã nản. Mỗi đoạn chỉ 2 đến 4 dòng.

Bước 4. Nhờ máy chỉnh nhịp, đừng cho đổi ý. Dán lệnh này:

Đây là bài của tôi. Hãy chỉnh NHỊP CÂU, giữ nguyên toàn bộ ý,
không thêm ý mới, không bỏ số liệu nào.
- Cắt câu nào dài quá 25 chữ thành 2 câu.
- Sau mỗi câu dài, thêm một câu rất ngắn.
- Mỗi đoạn tối đa 4 dòng.
- Bỏ từ nghe to mà rỗng: chuyên nghiệp, uy tín, hàng đầu, tận tâm.
- Giữ giọng nói chuyện, tiếng Việt có dấu.
Cuối cùng liệt kê những chỗ đã đổi để tôi kiểm.
[dán bài vào đây]

Đọc lại bản máy trả về. Máy hay thêm lời hứa quá tay hoặc câu giục gấp. Thấy câu nào như vậy thì xoá.

Ba chỗ hay sai.

• Tưởng viết dài là viết kỹ. Câu dài thường là dấu hiệu chưa nghĩ xong. Nghĩ xong rồi thì nói được ngắn.
• Chặt hết thành câu 5 chữ. Nghe như hô hào, người ta đề phòng. Câu dài vẫn cần để kể một cảnh.
• Dùng nhịp để giục. Kiểu "Nhanh lên. Sắp hết." là ép. Nhịp để người ta đọc hết điều mình nói thật, không phải để họ quyết vội. Ai thấy mình bị dồn thì không quay lại.

⏱ Việc 10 phút

Làm ngay trong 10 phút

Mở một bài cũ của anh chị. Đọc to từ đầu đến cuối.

1. Chỗ nào hụt hơi, gạch một nét.

2. Cắt câu đó làm đôi.

3. Chỗ nào ba câu cụt liền nhau, nối hai câu lại.

4. Đọc lại một lượt.

Từ nay viết xong đừng đăng ngay. Đọc to một lượt. Chỗ nào chính mình thấy mệt, khách còn mệt hơn.

Tôi làm rồi