Chuyện thường gặp
Anh chị chọn đúng từ khoá (chữ khách gõ vào Google), viết bài tử tế, bài lên được trang đầu. Người ta bấm vào.
Màn hình trắng. 2 giây. 4 giây. 6 giây.
Họ bấm nút quay lại và chọn bài của người khác.
Anh chị mất khách đó mà không bao giờ biết. Trong bảng đo, nó chỉ là một lượt xem.
Vì sao: ba nguyên nhân đời thường
Nhiều người nghĩ trang chậm là chuyện của thợ lập trình. Thực ra phần lớn trang chậm vì ba lý do, anh chị đều tự sửa được:
1. Ảnh để nguyên từ máy ảnh, nặng vài megabyte một tấm.
2. Gắn quá nhiều thứ chạy ngầm: khung chat, đếm lượt, hiệu ứng cài cho vui.
3. Gói lưu trữ (thuê chỗ đặt trang web) quá rẻ, máy chủ đặt ở nơi xa.
Nói cho công bằng: trang nhanh không đưa bài dở lên đầu. Nhưng trang chậm thì người ta thoát. Người thoát nhiều thì mất khách, và Google cũng tính tốc độ khi xếp hạng, dù chỉ là một phần nhỏ.
Cách làm
Bước 1. Đo cho biết mình đang ở đâu. Mở trang pagespeed.web.dev. Dán địa chỉ trang của mình vào ô, bấm phân tích. Chờ nửa phút.
Sẽ có hai thẻ điểm, Di động và Máy tính. Bấm thẻ Di động, vì phần lớn khách Việt vào bằng điện thoại. Dưới 50 điểm là chậm. Từ 50 đến 89 là tạm được. Từ 90 trở lên là tốt.
Kéo xuống danh sách gợi ý của PageSpeed (mục Cơ hội hoặc Chẩn đoán) sẽ thấy từng thứ đang làm chậm. Dòng đầu thường là ảnh.
Bước 2. Sửa ảnh trước. Ảnh chụp bằng điện thoại thường nặng 3 đến 6 megabyte. Ảnh trên web chỉ cần dưới 200 kilobyte. Hai đơn vị này đo độ nặng của ảnh, 1 megabyte bằng khoảng 1000 kilobyte.
1. Mở Google, gõ "Squoosh", vào trang đó.
2. Kéo ảnh vào.
3. Chọn định dạng WebP nếu có, chất lượng khoảng 75.
4. Tải ảnh mới về, đặt tên không dấu, ví dụ bon-nuoc-inox-1000-lit.webp.
5. Thay ảnh cũ trên trang bằng ảnh mới.
Một tấm ảnh 4MB xuống còn 150KB, trang nhanh lên thấy rõ.
Thêm một mẹo: nhờ người làm web thêm chữ loading="lazy" vào các ảnh nằm phía dưới màn hình đầu. Nghĩa là ảnh chỉ tải khi người ta cuộn tới.
Bước 3. Gỡ bớt thứ chạy ngầm. Mở trang, tự hỏi: khung chat góc phải có ai dùng không? Hiệu ứng tuyết rơi để làm gì? Thanh trượt ảnh đầu trang có ai bấm không? Mỗi thứ là một đoạn mã (dòng lệnh cho máy) phải tải trước khi trang hiện ra. Ba tháng qua không đem lại gì thì gỡ.
Bước 4. Hỏi lại chỗ chứa. Đã nén ảnh, đã gỡ bớt mà vẫn chậm thì hỏi nhà cung cấp hai câu:
1. Máy chủ chứa trang của tôi đặt ở đâu?
2. Gói của tôi đã bật nén và bộ nhớ đệm chưa? (Bộ nhớ đệm là nơi giữ sẵn trang đã tải, để lần sau vào nhanh hơn.)
Máy chủ trong nước thì khách Việt vào nhanh hơn. Trang đã có khách đều mà đang ở gói rẻ nhất, nâng một bậc thường đáng tiền.
Ba chỗ hay sai.
- Chỉ nhìn điểm máy tính rồi yên tâm. Điểm máy tính thường đẹp hơn điểm điện thoại.
- Nén ảnh quá tay. Ảnh vỡ hạt, chữ nhoè, khách tưởng mình làm ẩu. Chất lượng 75 thường vừa đủ.
- Chạy theo điểm 100. Khách không phân biệt 95 điểm với 78 điểm. Họ phân biệt rõ 2 giây với 8 giây. Từ 8 giây về 2 giây là xong.
Làm ngay trong 10 phút
Cầm điện thoại, tắt wifi cho dùng 4G. Tổng cộng 10 phút.
1. 2 phút: mở trang của mình, đếm thầm đến lúc thấy chữ. Quá 5 giây là phải sửa.
2. 3 phút: đo bằng PageSpeed Insights, ghi điểm thẻ Di động ra giấy.
3. 3 phút: nhìn bảng PageSpeed vừa đo, chọn ảnh nặng nhất trong danh sách ảnh nó liệt kê, tải ảnh gốc, nén bằng Squoosh. Nếu không còn ảnh gốc thì ghi lại để nhờ người làm web.
4. 2 phút: liệt kê thứ chạy ngầm anh chị muốn gỡ.
Làm xong, đo lại một lần nữa. Thấy con số đổi thì lần sau mới có sức làm tiếp.
✓ đã ghi lại
Vướng ở đâu thì hỏi
Anh chị cứ hỏi trợ lý ngay trong trang này, hoặc nhắn bên em dán bảng kết quả PageSpeed. Em dịch từng dòng ra tiếng thường và chỉ việc nào tự làm được.