Một bài viết chuẩn: mở thế nào, chia mục ra sao, dài bao nhiêu là đủ

Chuyện thường gặp

Anh chị ngồi xuống viết bài. Viết được nửa trang thì bí. Không biết nói tiếp gì, bao nhiêu là đủ, chia mục thế nào.

Cuối cùng bài ra một khối chữ dài, không xuống dòng, không tiêu đề nhỏ. Người vào đọc 3 dòng rồi thoát.

Vấn đề không phải anh chị viết dở. Vấn đề là chưa có khuôn.

Vì sao: người từ Google đang cần gấp

Người vào từ Google là người đang cần. Họ vừa gõ một câu hỏi và muốn thấy câu trả lời ngay. Họ không có thì giờ nghe mở đầu kiểu "Trong cuộc sống hiện đại ngày nay...".

Khuôn dưới đây dùng được cho gần như mọi bài.

Cách làm

Bước 1. Ba câu đầu trả lời thẳng. Trả lời ngay dòng đầu. Ví dụ minh hoạ:

Người ta gõ: "gạch men bị ố vàng có tẩy được không"
Mở bài sai: "Trong quá trình sử dụng, sàn nhà thường gặp nhiều vấn đề..."
Mở bài đúng: "Tẩy được, nếu ố do xà phòng và nước cứng.
Không tẩy được, nếu men gạch đã mòn.
Bài này chỉ cách phân biệt hai loại trong 2 phút."

Bước 2. Chia mục bằng tiêu đề nhỏ, mỗi mục một ý. Tiêu đề nhỏ: WordPress chọn Tiêu đề 2 (Heading 2); Google Docs chọn Tiêu đề 2; trong file HTML là thẻ <h2>. Theo kinh nghiệm của bên em, một bài nên có 4 đến 7 mục. Đặt tên mục bằng câu người ta nghĩ trong đầu, như "Cách tẩy loại do xà phòng". Đừng đặt "Phần 1" hay "Nội dung chính".

Bước 3. Đoạn ngắn, câu ngắn. Theo kinh nghiệm của bên em, mỗi đoạn 3 đến 4 dòng rồi xuống dòng. Trên điện thoại, đoạn 7 dòng nhìn như bức tường. Liệt kê được thì gạch đầu dòng. Có thao tác thì đánh số bước.

Bước 4. Dài bao nhiêu là đủ. Trả lời xong câu hỏi thì dừng. Bài trả lời một câu hỏi thường dài vài trăm đến khoảng 1.500 chữ, theo kinh nghiệm của bên em. Bài hướng dẫn nhiều bước thì dài hơn.

Kiểm tốt hơn đếm chữ: mở 3 bài đứng đầu Google với đúng câu hỏi đó. Thiếu ý mà cả ba bài đều có thì bổ sung. Nếu bài của anh chị có một ý mà không ai có, đó là lý do người ta chọn mình.

Bước 5. Kết bằng việc làm được ngay. Đừng kết bằng "Hy vọng bài viết hữu ích". Kết bằng một việc cụ thể làm được trong năm phút tới. Nhờ máy dựng dàn ý theo khuôn này:

Tôi làm nghề: [ví dụ: sửa sàn gạch ở Biên Hoà]
Câu người ta gõ trên Google: [dán câu]
Viết bằng tiếng Việt có dấu, xưng hô anh chị, ví dụ lấy từ đời sống Việt Nam.
Dựng dàn ý: 3 câu mở trả lời thẳng câu hỏi trên.
5 đến 6 tiêu đề mục, mỗi mục là một câu người đọc nghĩ trong đầu.
Dưới mỗi mục ghi 3 gạch đầu dòng, có một mục về chỗ hay làm sai.
Câu kết là việc làm được ngay hôm nay. Đừng hứa kết quả nhanh.

Dàn ý chỉ là bộ khung. Phần ruột là kinh nghiệm thật của anh chị.

⏱ Việc 10 phút

Làm ngay trong 10 phút

1. 2 phút: ghi vào ghi chú điện thoại câu người ta gõ để tìm bài. Cách tìm: gõ chủ đề bài vào Google, xem gợi ý bên dưới ô tìm kiếm.

2. 2 phút: mở bài mới nhất của anh chị, đọc 3 câu đầu.

3. 5 phút: 3 câu đầu chưa trả lời thẳng câu đó thì viết lại.

4. 1 phút: đọc to bản mới một lượt.

Tôi làm rồi

Ba chỗ hay sai

• Viết dài cho đủ số chữ. Nhồi đoạn thừa làm bài loãng, người đọc thoát.
• Một khối chữ không tiêu đề nhỏ. Người lướt không tìm được chỗ mình cần, Google cũng khó hiểu bài nói gì.
• Chép ý bài khác về sắp lại. Đọc để biết mình thiếu gì thì được. Chép ý người khác là vừa sai vừa dễ vi phạm bản quyền.

Việc của anh chị là đều tay, không phải nhanh tay. Google đưa bài lên còn phải chờ, tính bằng tháng.