Chuyện thường gặp
Sáng nào cũng vậy. Mở điện thoại, định đăng một bài. Nhìn ô trống. Không biết mở đầu thế nào.
Ngồi mười lăm phút. Viết một câu, xoá. Viết câu nữa, xoá.
Cuối cùng đăng đại một câu chung chung, hoặc thôi không đăng nữa. Ba hôm sau lại đúng cảnh đó.
Một tháng trôi qua, đăng được sáu bài, năm bài mở đầu na ná nhau.
Không phải anh chị cạn ý
Anh chị không hết chuyện để kể. Anh chị đang bắt mình làm hai việc khác nhau cùng lúc.
Nghĩ ý mới và chấm điểm ý đó là hai việc dùng hai kiểu đầu óc trái ngược. Nghĩ thì cần thả lỏng. Chấm điểm thì cần khắt khe. Làm cùng lúc thì mỗi câu vừa hiện ra đã bị bóp chết.
Thêm nữa: nghĩ dưới áp lực "phải đăng ngay bây giờ" thì đầu chỉ moi ra được câu quen thuộc nhất. Đó là lý do năm bài giống nhau.
Cách gỡ không phải là cố nghĩ hay hơn. Là tách hai việc ra hai lúc khác nhau. Ngồi một buổi chỉ nghĩ, không chấm. Hôm sau chấm, không nghĩ.
Cách làm
① Gom nguyên liệu trước, đừng ngồi vào bàn tay không
Nửa tiếng đi lục:
- 5 câu khách hỏi nhiều nhất tháng này (chép nguyên văn)
- 3 con số thật của nghề mình
- 3 chuyện đã xảy ra ở tiệm: một ca khó, một ca hỏng, một ca vui
- 2 điều ai cũng tin mà mình thấy không đúng
Mười ba mẩu nguyên liệu này đủ đẻ ra ba mươi câu.
② Bấm giờ 45 phút, viết liền, cấm sửa
Luật của buổi này chỉ có một: không được xoá. Câu dở cứ để đó.
Phút 0-15 → dễ, câu quen, viết ra hết cho sạch đầu
Phút 15-30 → khó, bắt đầu bí
Phút 30-45 → chỗ ra câu hay nhất
Phần lớn người bỏ cuộc ở phút hai mươi, đúng chỗ trước khi có cái đáng dùng.
③ Chạy nguyên liệu qua bốn kiểu mở đầu
Mỗi mẩu nguyên liệu viết bốn kiểu: con số, nói ngược, kể cảnh, đặt câu hỏi. Bốn mẩu là ra mười sáu câu.
Nguyên liệu: khách hay hỏi "sao chỗ anh đắt hơn chỗ kia 2 triệu?"
Con số: "Đắt hơn 2 triệu. Dùng thêm được 6 năm. Tính ra 27 nghìn một tháng."
Nói ngược: "Tôi không giảm 2 triệu đó. Tôi nói thẳng vì sao."
Kể cảnh: "Khách cầm hai tờ báo giá, nhìn qua nhìn lại, rồi hỏi tôi câu đó."
Câu hỏi: "Hai tờ báo giá chênh 2 triệu. Anh chị biết chênh ở chỗ nào không?"
④ Hôm sau mới chấm, và chấm bằng một câu
Để qua đêm. Sáng ra đọc to từng câu, tự hỏi: nếu người lạ lướt thấy câu này, họ có dừng không?
Giữ khoảng mười lăm câu. Bỏ phần còn lại không tiếc.
⑤ Cất vào một chỗ, dùng dần
Một tệp, hoặc một trang trong sổ. Mỗi lần dùng thì gạch đi. Hết ba phần tư thì ngồi một buổi nữa.
Mười lăm câu dùng đủ một tháng nếu tuần đăng ba bốn bài.
⑥ Nhờ AI nhân số lượng, không nhờ nghĩ hộ
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Đây là nguyên liệu thật của tôi:
[dán 5 câu khách hay hỏi, 3 con số thật, 3 chuyện đã xảy ra]
Từ ĐÚNG các nguyên liệu này, viết cho tôi 20 câu mở đầu.
Mỗi nguyên liệu ra ít nhất 2 câu.
Chia theo 4 kiểu: con số / nói ngược / kể cảnh / câu hỏi.
Luật: không bịa thêm số liệu, không bịa lời khách khen,
không doạ, không hối thúc, không hứa rộng hơn nội dung tôi đưa.
Mỗi câu tối đa 20 chữ. Tiếng Việt, câu ngắn.
Chọn lại bằng mắt mình. AI làm phần nhân bản, anh chị làm phần quyết.
Ba chỗ hay làm sai
Vừa viết vừa sửa. Viết một câu rồi ngồi gọt cho hay. Bốn mươi lăm phút được năm câu. Cứ để xấu, số lượng đẻ ra chất lượng chứ không ngược lại.
Nghĩ tay không. Ngồi vào bàn với cái đầu rỗng thì moi ra toàn câu chung chung. Nguyên liệu phải lấy từ chuyện thật ở tiệm, từ chính lời khách nói.
Có kho rồi mà không dùng. Viết ra mười lăm câu, cất đó, đến lúc đăng lại ngồi nghĩ câu mới. Mở kho ra, lấy câu trên cùng, dùng luôn.
Giờ anh chị có gì trong tay
Một buổi bốn mươi lăm phút đổi lấy cả tháng không phải vò đầu trước ô trống.
Và có kho rồi thì anh chị dám thử câu lạ hơn — vì không dùng được câu này thì còn mười bốn câu nữa.