Chuyện thường gặp
Sáng thứ hai, anh chị nhờ nó viết tin nhắn báo giá. Trước khi viết, anh chị phải gõ một đoạn dài: mình bán gì, giá bao nhiêu, khách hay hỏi gì.
Thứ ba, nhờ viết bài đăng. Lại gõ đúng đoạn đó.
Thứ tư, nhờ soạn câu trả lời khách. Lại gõ nữa.
Đến thứ năm thì lười, gõ tắt cho nhanh. Bài nhận về nhạt hơn hẳn — vì nó thiếu đúng những thứ anh chị vừa cắt đi.
Mỗi ngày mất mười lăm phút để giải thích cùng một thứ. Một tháng là bảy tiếng rưỡi. Bảy tiếng rưỡi chỉ để nói lại mình là ai.
Vì sao phải kể trước
Thử nghĩ: có người mới đến làm cho anh chị. Anh chị bảo "viết tin nhắn báo giá cho khách".
Họ hỏi lại: bán gì? giá bao nhiêu? khách kiểu nào? mình xưng hô thế nào với khách?
Anh chị trả lời một lần. Từ hôm sau họ không hỏi nữa — vì họ nhớ.
Còn máy thì mỗi cuộc trò chuyện mới là quên sạch. Nó không phải nhân viên có trí nhớ, nó là nhân viên xuất sắc bị mất trí nhớ mỗi sáng.
Nên phải có sẵn một tờ giấy giới thiệu. Mỗi sáng dán vào một cái là xong.
Viết một lần, dùng cả năm.
Ví dụ thứ nhất — cùng một việc, có ngữ cảnh và không có
Anh chủ tiệm rửa xe ở một thị trấn nhỏ. Nhờ viết bài đăng nhóm Facebook của xã.
Không đưa ngữ cảnh:
Viết bài đăng Facebook giới thiệu tiệm rửa xe của tôi.
Bài nhận về nói "dịch vụ chuyên nghiệp, tận tâm, uy tín hàng đầu". Anh đọc xong không dám đăng — nghe như quảng cáo của một chuỗi lớn, mà tiệm anh có hai người.
Có đưa ngữ cảnh:
[dán hồ sơ việc làm ăn]
Việc hôm nay: viết bài đăng nhóm Facebook của xã, giới thiệu tiệm rửa xe.
Trong hồ sơ có mấy dòng: tiệm hai người, mở 7 năm; rửa xe máy 30 nghìn, ô tô 80 nghìn; khách hay hỏi "rửa xong bao lâu vậy anh"; chỗ tôi khác là có mái che, mưa vẫn rửa được.
Bài lần này mở đầu bằng chuyện mưa: mưa cả tuần, xe bẩn, các chỗ khác nghỉ, chỗ anh có mái che vẫn làm. Có giá, có thời gian chờ.
Khác nhau ở đâu? Bài thứ nhất nói về một tiệm rửa xe. Bài thứ hai nói về tiệm của anh. Cùng một cái máy, cùng mười giây — khác nhau ở tờ giấy dán vào trước.
Ví dụ thứ hai — chỗ hay bị làm sai nhất
Trong hồ sơ có một mục là "câu khách hay hỏi". Đây là chỗ người ta hay làm hỏng nhất.
Cách ghi dở:
Khách thường quan tâm đến giá cả và chất lượng dịch vụ.
Câu này đúng, nhưng vô dụng. Khách nào chả quan tâm giá. Nó không cho máy biết thêm điều gì.
Cách ghi tốt:
Khách hay nhắn: "cái này hết bnhiu v a", "có ship k shop", "e ở Thanh Sơn có giao được k"
Ba câu này cho biết ba thứ cùng lúc: khách quan tâm giá trước tiên, khách lo chuyện giao hàng, và khách ở vùng lân cận chứ không phải trong xã.
Máy đọc xong biết viết bài phải trả lời sẵn ba câu đó ngay trong bài — thay vì để khách phải nhắn hỏi rồi mới trả lời.
Khác nhau ở đâu? Cách dở là anh chị mô tả khách. Cách tốt là anh chị chép nguyên chữ khách. Chữ thật của khách là thứ đắt nhất anh chị có, và nó miễn phí — nó nằm sẵn trong hộp tin nhắn.
Hồ sơ việc làm ăn — viết một lần
Chỗ nào trong ngoặc vuông thì thay bằng thông tin của anh chị:
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Đây là thông tin về việc làm ăn của tôi. Đọc kỹ, mọi việc sau này bám theo đây.
TÔI LÀM GÌ
- Nghề: [ví dụ: sửa xe máy]
- Ở đâu: [tỉnh/thành, khu vực]
- Làm bao lâu rồi: [số năm]
- Quy mô: [một mình / mấy người]
TÔI BÁN GÌ
- Món chính: [tên] — giá [số]
- Món phụ: [tên] — giá [số]
- Món lời nhất: [tên]
KHÁCH CỦA TÔI
- Họ là ai: [nghề, tuổi, hoàn cảnh]
- Họ tìm tôi khi nào: [lúc nào thì họ cần]
- Họ lo nhất điều gì: [nỗi lo lớn nhất khi quyết định]
- Họ hay hỏi: [3 câu khách hỏi nhiều nhất, chép đúng chữ họ]
CHỖ TÔI KHÁC NGƯỜI TA
- [điều tôi làm được mà chỗ khác quanh đây không làm]
- [thứ khách hay khen tôi]
CÁCH TÔI NÓI CHUYỆN
- Xưng hô: [anh/chị - em? tôi - anh chị?]
- Giọng: [thẳng thắn / nhẹ nhàng / ngắn gọn]
- Từ tôi không bao giờ dùng: [liệt kê]
Nhắc lại cho tôi nghe bạn hiểu gì về việc làm ăn của tôi,
và hỏi tôi 3 câu về những chỗ tôi ghi còn chưa rõ.
Dòng cuối quan trọng. Nó bắt máy nhắc lại — nghe nó nhắc là anh chị biết ngay mình ghi thiếu chỗ nào.
Ba mục đáng bỏ công nhất
Không có thời gian điền hết thì điền ba mục này trước — chúng quyết định tám phần mười chất lượng:
① Câu khách hay hỏi, chép đúng chữ họ. Đừng viết lại cho hay. Khách nhắn "cái này hết bnhiu v a" thì chép đúng thế. Mở hộp tin nhắn Zalo ra, chép ba câu gần nhất, xong.
② Chỗ mình khác người ta. Không có mục này thì nó viết ra thứ tiệm nào cũng nói được. Không cần to tát — "có mái che", "nhận sửa cuối tuần", "làm tại nhà khách" đều đủ dùng.
③ Từ mình không bao giờ dùng. Cấm trước còn hơn sửa sau. Với người Việt, mấy từ này hay bị nhét vào mà nghe rất giả: bùng nổ, đột phá, tối ưu, giải pháp toàn diện, uy tín hàng đầu.
Cách dùng cho tiện
Lưu hồ sơ này vào ghi chú trong điện thoại. Mỗi lần mở cuộc trò chuyện mới, dán vào rồi mới nói việc:
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
[dán hồ sơ ở đây]
Việc hôm nay: [nói việc cần làm]
Xong. Không phải giải thích lại lần nào nữa.
Ba tháng một lần đọc lại, cập nhật chỗ nào đổi — thêm món mới, đổi giá, khách đổi kiểu hỏi.
Ba chỗ hay làm sai
Viết hồ sơ cho hay thay vì cho đúng. Nhiều người ngồi viết mục "chỗ tôi khác người ta" thành một đoạn văn mượt mà. Máy đọc văn mượt thì trả về văn mượt. Ghi cụt lủn, ghi số, ghi sự thật — càng thô càng tốt.
Dán hồ sơ rồi nói việc trong cùng một dòng. Dán xong phải xuống dòng, để trống một dòng, rồi mới ghi "Việc hôm nay:". Dính liền vào nhau thì nó dễ đọc lẫn phần này sang phần kia.
Viết xong bỏ đó, ba tháng không sửa. Giá đổi mà hồ sơ chưa đổi là nó báo giá cũ cho khách. Mỗi lần tăng giá, mở ghi chú sửa luôn một dòng — mất mười giây.
Sau bài này anh chị có gì
Một tờ giấy giới thiệu về việc làm ăn của mình, nằm trong ghi chú điện thoại, dán được vào bất cứ cuộc trò chuyện nào.
Từ nay mỗi việc mới bắt đầu bằng hai thao tác: dán, rồi nói việc. Không còn mười lăm phút giải thích lại mỗi sáng.