Chuyện thường gặp
Anh chị nhờ nó viết bài. Nhận về đọc — không ưng.
Phản xạ đầu tiên: đóng cửa sổ. Mở cái mới. Gõ lại từ đầu, lần này cố gõ dài hơn, kỹ hơn. Nhận về bài khác — cũng không ưng.
Làm 3 lần như vậy thì chán. Kết luận: "cái này không dùng được."
Nhưng thứ hỏng không phải là cái máy. Là cái phản xạ đóng cửa sổ.
Chỗ hầu hết mọi người bỏ lỡ
Nó nhớ cả cuộc trò chuyện. Mọi thứ anh chị vừa nói, mọi thứ nó vừa viết sai — nó còn giữ nguyên trong đầu.
Mở cửa sổ mới là ném đi hết.
Giống như thuê một người thợ, họ làm bản nháp, anh chị chê rồi cho về. Hôm sau thuê người mới — và không nói gì với người mới về chuyện hôm qua. Người mới lại làm sai đúng chỗ cũ.
Cách đúng: ở lại, nói cho nó biết chỗ nào chưa được. Sửa lần hai bao giờ cũng nhanh hơn làm lại từ đầu, vì nó đã có sẵn 3 phần tư thông tin rồi.
Câu sửa dở và câu sửa tốt — ví dụ thứ nhất
Anh chủ một quán cà phê nhỏ. Nhờ viết bài giới thiệu món mới, nhận về bài quá dài, đọc nản.
Câu sửa dở:
Chưa được, viết lại đi.
Nó không biết "chưa được" là gì. Dài quá? Sai giọng? Sai thông tin? Nó phải đoán. Và nó thường đoán sai hướng — lần này nó viết dài hơn, vì nó tưởng anh chê thiếu nội dung.
Câu sửa tốt:
Dài quá, khách lướt điện thoại sẽ bỏ giữa chừng.
Rút còn một nửa. Giữ lại phần nói món này khác gì món cũ, bỏ phần giải thích chung về cà phê.
Nó rút đúng chỗ cần rút.
Khác nhau ở đâu? Câu dở nói cảm giác. Câu tốt nói chỗ hỏng và chỗ giữ lại. Máy không đọc được cảm giác, nhưng làm rất tốt khi được chỉ đúng chỗ.
Ví dụ thứ hai — chị bán quần áo trên Zalo
Chị nhờ viết tin nhắn chào khách cũ. Nhận về đọc lên thấy... không phải mình. Nghe như nhân viên tổng đài.
Câu sửa dở:
Nghe không tự nhiên, sửa lại cho tự nhiên hơn.
"Tự nhiên" với mỗi người là một kiểu. Nó đoán bừa, sửa thành kiểu tự nhiên của người khác. Vẫn không phải chị.
Câu sửa tốt:
Đọc lên không giống giọng tôi. Tôi nhắn khách ngắn hơn, ít chữ hoa mỹ hơn.
Đây là một tin tôi tự nhắn hôm qua: "Chị ơi hàng mới về rồi nè, em để riêng size của chị nha."
Viết lại theo đúng cách nói này.
Lần này nó bắt đúng nhịp: ngắn, xưng em, có chữ "nè", "nha".
Khác nhau ở đâu? Câu tốt đưa một mẫu thật. Một đoạn chị tự viết đáng giá hơn 10 câu mô tả "giọng của tôi là như thế nào". Nó bắt chước rất giỏi, nhưng phải có cái để bắt chước.
4 câu sửa dùng được cho mọi tình huống
① Khi thấy chung chung
Bài này còn chung chung, thay tên tiệm nào vào cũng đúng.
Viết lại, bỏ hết câu mà đối thủ của tôi cũng nói được.
Thay vào đó là chi tiết chỉ có ở chỗ tôi: [kể 2-3 chi tiết thật của anh chị vào đây]
② Khi thấy không giống mình nói
Đọc lên không giống giọng tôi. Tôi nói chuyện ngắn hơn, ít hoa mỹ hơn.
Đây là một đoạn tôi tự viết: [dán một tin nhắn hoặc bài anh chị tự viết vào đây]
Viết lại theo đúng cách nói này.
③ Khi dài quá hoặc lan man
Dài quá. Rút còn một nửa, giữ lại phần khiến người ta muốn hỏi thêm.
Bỏ phần giải thích chung, giữ phần cụ thể.
④ Khi đúng hướng nhưng chưa tới
Hướng này đúng rồi. Viết thêm ba phương án nữa theo cùng hướng,
mỗi cái đổi một chỗ: một cái mở đầu khác, một cái ngắn hơn, một cái nói thẳng hơn.
Câu hay nhất khi bí
Khi thấy chưa ưng mà không diễn tả nổi vì sao:
Tôi thấy chưa ổn nhưng chưa nói rõ được vì sao.
Bạn hỏi tôi 3 câu để tìm ra chỗ tôi đang thấy vướng, rồi hãy sửa.
Câu này đảo vai: thay vì anh chị phải diễn đạt cho chuẩn, để nó đi tìm vấn đề. Trả lời 3 câu nó hỏi thường là ra ngay chỗ vướng.
Mẹo: bắt nó tự chấm bài trước khi đưa
Trước khi đưa bài cho tôi, tự chấm bài của bạn theo 3 câu:
1. Câu nào trong bài này đối thủ của tôi cũng nói được? (bỏ đi)
2. Chỗ nào bạn đang đoán vì tôi chưa cung cấp đủ? (hỏi tôi)
3. Đọc lên có giống giọng người thật không?
Trả lời 3 câu đó trước, rồi mới đưa bài đã sửa.
Câu lệnh này thường cắt được một nửa số lần phải sửa qua sửa lại.
3 chỗ hay làm sai
Sửa 3 thứ cùng lúc. Anh chị bảo "ngắn lại, đổi giọng, thêm số điện thoại" trong một câu — nó làm được một, quên hai. Sửa từng thứ một, mỗi lần một điểm. Chậm hơn 2 phút, nhưng chắc.
Chê mà không nói chỗ giữ. Anh chị chỉ nói bỏ cái gì, nó bỏ luôn cả phần đang tốt. Mỗi lần sửa nên có một câu "giữ nguyên phần mở đầu" hoặc "đoạn giữa được rồi, đừng đụng vào".
Bỏ cuộc ở lần thứ hai. Lần một nó đoán. Lần hai nó hiểu hơn. Lần ba thường là dùng được. Người mới vào làm cũng vậy thôi — không ai làm đúng ngay từ bản nháp đầu.
Sau bài này anh chị có gì
6 câu lệnh chép sẵn, dùng cho sáu tình huống hay gặp nhất khi nhận về bài chưa ưng.
Và một thói quen mới thay cho thói quen cũ: không đóng cửa sổ. Ở lại, nói thêm một câu. Thường chỉ cần một câu là ra.