Chuyện thường gặp
Khách đang đổi thói quen. Trước đây họ gõ Google rồi bấm mười cái link. Bây giờ nhiều người hỏi thẳng trợ lý AI: "Ở Hà Nội chỗ nào làm rèm cửa uy tín, giá khoảng bao nhiêu?"
Máy trả lời gọn một đoạn, nhắc tên vài chỗ, kèm mấy đường dẫn.
Anh chị làm nghề mười năm, có trang web đàng hoàng — nhưng trong câu trả lời đó không có tên mình.
Không phải vì trang dở. Phần lớn là vì trang viết theo kiểu người đọc lướt, không phải kiểu máy trích được.
Nói thẳng trước một điều
Không ai điều khiển được câu trả lời của trợ lý AI. Không có mẹo nào bảo đảm được nhắc tên. Ai hứa chắc chắn được AI nhắc tên là đang bán thứ họ không có.
Việc anh chị làm được là dọn cửa cho máy vào đọc, và viết theo cách máy trích được. Còn nó có trích hay không, không ai quyết thay.
Nhưng khoảng trống ở Việt Nam đang rất lớn. Phần lớn trang web trong nước chưa làm gì cả. Dọn cửa sớm thì cơ hội hơn hẳn.
Thứ anh chị cần không phải phần mềm đắt tiền
Không cần thuê dịch vụ. Không cần đổi trang web.
Cần ba việc, làm trong một buổi:
- Không chặn máy vào đọc trang
- Viết lại vài chỗ cho máy trích được
- Thêm một tệp
llms.txt — tệp giới thiệu dành riêng cho trợ lý AI đọc
Bước 1 — Kiểm tra xem có đang chặn máy không
Nhiều trang vô tình chặn. Kiểm tra rất nhanh.
Mở trình duyệt, gõ địa chỉ trang của anh chị rồi thêm /robots.txt vào cuối:
https://trangcuaanhchi.com/robots.txt
Thấy trang trống hoặc báo không tìm thấy — tốt, không chặn ai cả, bỏ qua bước này.
Thấy có chữ — đọc xem có dòng nào kiểu Disallow: / nằm dưới tên các máy đọc không. Nếu có, đó là đang chặn.
Muốn mở cửa cho các trợ lý AI, đưa cho người làm web hoặc dán vào tệp đó:
User-agent: GPTBot
Allow: /
User-agent: ClaudeBot
Allow: /
User-agent: PerplexityBot
Allow: /
User-agent: Google-Extended
Allow: /
Đây là chuyện chọn. Mở thì máy đọc được trang mình. Không muốn thì để nguyên — nhưng đã không muốn thì đừng mong được nhắc tên.
Bước 2 — Viết theo cách máy trích được
Đây là phần quan trọng nhất, và không dính gì đến kỹ thuật.
Máy trích theo từng mục. Nó đọc tiêu đề mục, đọc mấy dòng đầu, lấy đoạn nào trả lời gọn câu hỏi.
Bốn luật viết:
Một mục trả lời đúng một câu hỏi. Tiêu đề mục nên viết đúng bằng câu khách hay hỏi: "Rèm hai lớp đắt hơn rèm một lớp bao nhiêu?" — chứ không phải "Về các dòng sản phẩm".
Câu trả lời nằm ngay ba dòng đầu của mục. Không dạo đầu. Trả lời trước, giải thích sau. Máy lấy đoạn đầu, người lướt cũng đọc đoạn đầu.
Con số phải là con số thật và ghi rõ mốc thời gian. "Tháng 9 năm 2026, giá vật liệu nhóm này khoảng ...". Có mốc thì máy biết thông tin còn mới.
Ghi rõ mình là ai, làm ở đâu. Tên, nghề, khu vực phục vụ, làm nghề bao lâu. Ghi ở trang giới thiệu và nhắc ngắn ở cuối mỗi bài.
⛔ Ba thứ tuyệt đối không làm: nhồi chữ vô hình cho máy đọc mà giấu người đọc, dựng hàng loạt trang rác na ná nhau, bịa số liệu cho máy trích. Ba thứ này bị phát hiện thì mất sạch, và người đọc thật cũng mất luôn.
Bước 3 — Thêm tệp llms.txt
Đây là thứ gần như chưa ai ở Việt Nam làm.
llms.txt là một tệp chữ đơn giản đặt ở gốc trang web, viết bằng ngôn ngữ người, nói gọn: trang này là gì, của ai, có những phần nào đáng đọc. Dành cho trợ lý AI đọc lướt cho nhanh.
Không có gì bí ẩn. Nó chỉ là một tệp chữ.
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Nghề của tôi là [ghi nghề]. Tôi phục vụ khách ở [ghi khu vực].
Tôi làm nghề [số] năm. Trang web của tôi là [dán địa chỉ].
Các trang chính của tôi và nội dung từng trang:
- [dán địa chỉ trang 1] — [nội dung trang đó nói gì]
- [dán địa chỉ trang 2] — [nội dung]
- [dán địa chỉ trang 3] — [nội dung]
VIỆC: soạn cho tôi nội dung tệp llms.txt theo định dạng chuẩn
(tiêu đề bằng dấu thăng, mô tả ngắn, rồi các mục có danh sách
đường dẫn kèm mô tả một dòng).
RA DẠNG: chữ thuần, tôi lưu thành tệp tên llms.txt.
Viết tiếng Việt, câu ngắn, nói rõ tôi làm nghề gì và phục vụ ở đâu.
TRÁNH:
- Không thêm con số, năm kinh nghiệm, thành tích nào tôi chưa đưa
- Không viết lời quảng cáo, không dùng từ hoa mỹ
- Không bịa thêm trang nào ngoài danh sách của tôi
Sau đó chỉ cho tôi cách đưa tệp này lên gốc trang web, tôi dùng
[ghi nền tảng: WordPress, hosting thường, hoặc gì khác]
và tôi không biết lập trình.
Lưu thành tệp llms.txt, đưa lên gốc trang. Kiểm tra bằng cách mở https://trangcuaanhchi.com/llms.txt — thấy chữ hiện ra là xong.
Ba chỗ hay làm sai
Đặt tệp sai chỗ. Phải nằm ở gốc, tức là mở được bằng địa-chỉ-trang/llms.txt. Để trong thư mục con thì không ai tìm thấy.
Làm llms.txt xong tưởng đã đủ. Tệp đó chỉ là tấm bảng chỉ đường. Nội dung bên trong trang mới là thứ được trích. Viết lại nội dung theo bốn luật ở bước 2 quan trọng hơn nhiều.
Chờ kết quả sau một tuần. Máy đọc lại trang theo nhịp của nó, có khi vài tuần vài tháng. Làm xong thì để đó, đừng ngồi kiểm mỗi ngày.
Sau bài này anh chị có gì
robots.txt → không chặn máy vào đọc
Nội dung → mỗi mục 1 câu hỏi, trả lời ngay 3 dòng đầu
llms.txt → tấm bảng chỉ đường cho trợ lý AI
↓
Trang của anh chị ở dạng máy trích được
Không ai hứa được anh chị sẽ được nhắc tên. Nhưng trang chưa mở cửa và chưa viết theo cách máy trích được thì chắc chắn không được nhắc.
Đây là việc làm một buổi, và ở Việt Nam bây giờ làm sớm vẫn còn đang sớm.