Chuyện thường gặp
Anh chị viết một bài rất công phu. Hai nghìn chữ, kể từ đầu, dẫn dắt có duyên.
Rồi anh chị hỏi trợ lý AI đúng câu mà bài đó trả lời. Máy trả lời trơn tru, nhắc tên hai ba chỗ khác, không nhắc tới mình.
Bài của anh chị không dở. Bài của anh chị không rút ra được.
Thứ anh chị cần không phải là mẹo lừa máy
Trợ lý AI khi trả lời sẽ đi đọc nhiều trang, rồi ghép lại thành một đoạn ngắn cho người hỏi.
Nó thích những đoạn mà cắt ra là dùng được ngay. Một đoạn ba bốn câu, đọc riêng vẫn hiểu, không cần đọc phần trước.
Bài của anh chị nếu viết kiểu "trước khi nói về chuyện này, tôi xin kể một câu chuyện…" thì phải đọc mười đoạn mới tới ý chính. Máy cắt ở đâu cũng ra một đoạn cụt lủn, không dùng được. Nên nó bỏ qua.
Ở đây tôi phải nói rõ một chuyện, vì có người sẽ nghĩ sai hướng. Không được viết một bản riêng cho máy đọc mà giấu người đọc. Không được dựng những trang chỉ để nhồi chữ. Không được bịa số cho máy trích. Ba việc đó là gian, và các hãng làm trợ lý AI phát hiện được — bị bắt thì mất sạch chứ không phải mất một phần.
Cách duy nhất bền là: viết cho người đọc dễ hiểu hơn. Cái dễ cho người cũng chính là cái dễ cho máy.
Bước 1 — Đặt tiêu đề đầu mục thành một câu hỏi
Mỗi mục trong bài phải trả lời đúng một câu hỏi, không phải hai.
Đừng đặt: "Về chi phí và quy trình lắp đặt". Đó là hai câu hỏi dính vào nhau, máy cắt ra không gọn.
Đặt thành: "Lắp điện mặt trời cho nhà 3 triệu tiền điện hết bao nhiêu?" Rồi mục sau: "Lắp mất mấy ngày?"
Cứ mỗi mục một câu hỏi. Bài dài thì nhiều mục, không sao.
Bước 2 — Đặt câu trả lời gọn ngay dòng đầu tiên
Đây là bước quan trọng nhất cả bài này.
Ngay dưới tiêu đề đầu mục, viết hai đến ba câu trả lời thẳng. Có con số. Không mở bài, không rào đón, không "như chúng ta đã biết".
Ví dụ, dưới tiêu đề "Lắp mất mấy ngày?":
Một hệ 5 kWp cho nhà mái tôn thường lắp xong trong 2 ngày. Ngày thứ nhất dựng khung và lắp tấm, ngày thứ hai đấu điện và chạy thử. Nếu mái ngói hoặc phải đi dây xa thì thêm 1 ngày.
Ba câu. Đọc riêng vẫn hiểu. Cắt ra dán chỗ khác vẫn đúng.
Sau ba câu đó anh chị muốn kể chuyện, muốn giải thích sâu, muốn dẫn dắt — kể thoải mái. Nhưng câu trả lời phải nằm trên, chuyện kể nằm dưới.
Bước 3 — Ghi số liệu cho rõ ràng
Máy trích số dễ hơn trích cảm nhận.
Đừng viết "giá cả rất phải chăng". Viết "giá từ 11 đến 13 triệu một kWp, đã gồm công lắp".
Đừng viết "làm rất nhanh". Viết "2 ngày".
Kèm theo hai thứ để người đọc kiểm được: mốc thời gian ("giá tháng 9/2026") và phạm vi áp dụng ("cho nhà mái tôn 1 tầng, khu vực Phú Thọ"). Số không có mốc và không có phạm vi là số dễ bị hiểu sai, và cũng là số máy ngại trích.
Số phải là số thật của anh chị. Bịa một con số đẹp để máy trích là tự đặt bẫy: khách đọc được, gọi tới, rồi phát hiện không đúng.
Bước 4 — Dùng câu lệnh này để rà lại bài cũ
Chép đoạn dưới, dán bài cũ vào chỗ trống:
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Đây là một bài trên website của tôi. Tôi muốn bài này dễ được trợ lý AI trích lại.
[Dán nguyên bài vào đây]
Làm giúp tôi 4 việc, không được thêm thông tin nào tôi chưa viết:
1. Liệt kê từng tiêu đề đầu mục. Với mỗi cái, nói xem nó đang trả lời
mấy câu hỏi. Cái nào trả lời từ 2 câu hỏi trở lên thì đề xuất tách ra.
2. Với mỗi mục, đọc 3 dòng đầu tiên. Nói thẳng: 3 dòng đó đã trả lời
thẳng câu hỏi ở tiêu đề chưa, hay còn đang rào đón.
3. Chỉ ra những chỗ tôi nói chung chung mà lẽ ra phải có số
(giá, thời gian, kích thước, số lượng). Liệt kê thành danh sách
để tôi tự điền số thật vào. TUYỆT ĐỐI không tự bịa số giúp tôi.
4. Với 3 mục yếu nhất, viết lại giúp tôi phần mở gọn 2-3 câu,
chỉ dùng thông tin đã có sẵn trong bài.
Giọng văn: câu ngắn, không dùng từ hoa mỹ.
Chỗ nào tôi viết chưa rõ thì hỏi lại tôi, đừng đoán.
Câu cuối và cái dòng in đậm về số liệu là hai dòng đáng giá nhất. Máy rất hay "giúp" bằng cách điền số nghe hợp lý. Số đó không phải số của anh chị.
Ba chỗ hay làm sai
Viết câu trả lời gọn rồi bỏ luôn phần sau. Bài chỉ còn mấy gạch đầu dòng khô khốc. Người đọc vào thấy sơ sài, không tin. Câu gọn để mở đầu, phần sau vẫn phải có chuyện thật, ví dụ thật, ảnh thật.
Mỗi mục nhồi ba câu hỏi. Vì tiếc, muốn nói hết trong một mục. Kết quả là máy cắt ra đoạn nào cũng lửng lơ. Tách ra, thà nhiều mục ngắn.
Sửa một bài rồi ngồi chờ. Một bài không đủ. Làm dần theo thứ tự: bài nào khách hay hỏi nhất thì sửa trước. Mỗi tuần hai bài, ba tháng là cả trang đổi khác.
Sau bài này anh chị có gì
Cách viết này không phải mẹo dành riêng cho máy. Đây là cách viết cho người bận.
Khách của anh chị cũng bận. Họ cũng muốn đọc ba dòng đầu là ra câu trả lời. Làm đúng cho người, thì máy được lợi theo.